Voetpositie en proprioceptie
Intro
Veel fietsers gaan ervan uit dat een correcte cleat positie het resultaat is van enkele basisafstellingen.
Toch tonen zowel wetenschappelijk onderzoek als praktijkervaring binnen voet positionering aan dat dit een te simplistische benadering is. Kleine afwijkingen in houding en afstelling kunnen een disproportionele impact hebben op vermogen, efficiëntie en blessurerisico.
In deze blog analyseren we fietspositionering vanuit biomechanisch en fysiologisch perspectief >en vertalen we deze inzichten naar concrete implicaties voor de praktijk.
Voetpositie en proprioceptie
• De belangrijkste factor met betrekking tot de positie van de voet op de pedaal, als het gaat om de krachtoverbrenging, is de proprioceptie. Kort uitgelegd:
Het cognitieve vermogen (het vermogen van de hersenen om te leren, onthouden, onderscheiden en uitwisselen van kennis) In ons geval een cyclische opgelegde beweging steeds op een hoger gecontroleerde wijze trachten uit te voeren.
• Twee zaken die belangrijk zijn is het contact voet en schoen en plaatsing van het plaatje. Laten we starten met het eerste.
• Voor- achterwaarts instelling van de schoenplaatjes. De schoenplaat moet in de lengterichting zo worden aangepast, dat deze op de lijn van bal van de voet en kleine teen ligt. Eerder werd het schoenplaatje altijd onder de bal van de grote teen gelegd. Tegenwoordig zijn zolen zo stijf dat de plaatjes tegenwoordig iets verder naar achteren gezet worden. Hierdoor krijg je wat meer stabiliteit en worden kuitspieren en achillespees minder belast. (Hefboom tussen enkel en de bal van de voet wordt verkort wat de krachtoverbrenging optimaliseert)
• Voor een betere acceleratie (sprinters) zullen de plaatjes iets meer naar voor geplaatst worden.
Bron: www.innovativecycling.com + klinische bike fitting data
Interpretatie:
De voetpositie heeft een kettingeffect op knie- en heupkinematica.
Bij vele fietsers zien we een supinatie van de voorvoet, waardoor er meer druk op de buitenkant van de voet ontstaat. Tevens zien we hierbij dat bij elke trapbeweging je knie naar buiten draait. Door een wigje te gebruiken, dat aan de buitenkant iets dikker is, wordt de stabiliteit, dus krachtoverbrenging verbeterd. Soms is het gebruik van insoles echt aan te bevelen. Schoenproducenten maken immers schoenen die aan zoveel mogelijk voeten passen. Insoles vergroten het contact met je schoen/pedaal neutraliseer je de stand van je voeten en krijg je een betere gewaarwording en dus een verhoging van de proprioceptie.
De Schoenen
Het tweede aspect dus: Contact voet, pedaal, hersenen. Laten we eerst eens bekijken hoe we schoenen in eerste instantie kiezen?
- Looks
- Merk
- Prijs
- Gewicht
- Aanraden van?
Een schoen moet vooral comfortabel zitten. Je moet er ten slotte een paar uur optimaal in kunnen presteren. Aan welke criteria moeten ze voldoen? Niet eenvoudig als we eens gaan bekijken hoeveel verschillende voeten er zijn en hoe een voet is samengesteld. Laten we starten met het laatste aan de hand van een foto.
Een volwassen lichaam telt ongeveer 206 beenderen waarvan er al 26 in één voet. Tel dan 33 gewrichten, 107 ligamenten en 19 spieren en pezen en je begrijpt dat dit een heel complex systeem is om onder controle te houden wetende dat de helft van ons lichaamsgewicht hier op steunt.
Bron: https://www.fit-voet.nl/anatomie-voet.html
De mogelijke afwijkingen
Bron: www.praktijkboers.com
Bron: www.voetverzorging-bij-tania.be Bron: https://emoii.com.au
Conclusie
Wetenschappelijke inzichten bieden een kader om voetpositionering te begrijpen en te analyseren. En als laatste en zekers niet onbelangrijk voor de plaatsing van de plaatjes! Je kan misschien wel dezelfde schoenmaat hebben maar niet dezelfde teen lengte.
Ze tonen:
- hoe kracht wordt geproduceerd
- hoe beweging wordt gestuurd
- waar inefficiëntie ontstaat
Maar ze leveren geen universele oplossing.
De optimale voetpositie ontstaat pas wanneer deze principes worden toegepast op het individuele profiel van de fietser.